Lezen - door Marjo Andringa

Lezen.

Als deelnemer van de werkgroep oprichting AZC school in Sneek, heb ik in de Kerstvakantie het aan ons geadviseerde en inmiddels aangeschafte boek : ”Ontwrichte kinderen in het onderwijs een verborgen epidemie” gelezen. Dit boek is geschreven door Willem de Jong en Annelies de Jong, ook bekend van Het verwende kind-syndroom en Gedrag is meer dan je ziet!

Hier volgt een korte samenvatting.

Volgens Unicef is het Nederlandse kind het gelukkigste kind ter wereld.
Maar het aantal kinderen dat in armoede opgroeit neemt toe, net als het aantal jongeren dat met jeugdzorg te maken krijgt. Jaarlijks worden in Nederland ruim 118.000 kinderen mishandeld, er zijn naar schatting 70.000 Multi probleemgezinnen en zo'n 5 procent van alle jeugdigen heeft een psychische stoornis, elk jaar overlijden er tussen de veertig en vijftig kinderen door zelfdoding. Kinderen met hechtingsproblematiek en trauma's worden volgens de schrijvers vaak niet herkend. Of het wordt voor ADHD, autisme of faalangst aangezien.

Ontwrichte kinderen hebben in de klas problemen met de concentratie en het geheugen. Ze zijn verhoogd waakzaam, hebben vaak een gebrek aan besluitvaardigheid en moeite met plannen. Vanuit hun angst, onvermogen en slechte zelfbeeld kunnen ze veel onrust veroorzaken. Anderen zijn juist stil en in zichzelf gekeerd. Dit zijn gewone kinderen, met een ongewone geschiedenis, die ze graag verborgen houden, zegt de Jong. Toch geven ze signalen.

Aandachttrekkers vragen om aandacht, zegt de Jong. Niet om strafwerk. Leraren zouden dan geen extra corvee moeten geven, maar kijken, luisteren, zoeken en proberen te begrijpen waar dat lawaaiige of agressieve gedrag vandaan komt. Niet de klas uit sturen, maar contact leggen, compassie tonen, geduld hebben. "Als je de achtergrond van het gedrag van deze kinderen negeert, beschadig je ze nog verder. Dan zullen ze zich nooit veilig voelen in je klas. Dan bevestig je hun idee dat alle volwassenen, net als de misbruikers of degenen die hen mishandelden of verwaarloosden, onbetrouwbaar zijn."

Als je er als docent in slaagt het kind zich veilig te laten voelen in de klas, bij jou, dan zal hij zich misschien laten helpen, zijn geheim prijsgeven. Dan kan de leraar indien nodig, de brug vormen richting hulpverlening.

In het boekje worden verschillende trauma-tiggers beschreven, waaronder vluchtelingen en asielzoekers. In soms korte tijd hebben deze kinderen een serie belastende ervaringen opgedaan. De ouders, op wie de kinderen moeten kunnen steunen, zijn ook gestrest en ontredderd en kunnen geen steunpilaar zijn voor hun kinderen. Wanneer het gezin  vervolgens op een veilige plaats is aangekomen, is er het risico van de volgende serie van belastende ervaringen.

Het boekje is voorzien van praktijkvoorbeelden en leest hierdoor prettig. Het is zeker een aanrader en niet alleen voor de toekomstige AZC leerkrachten maar ook voor ieder die met kinderen werkt. Wil je niet het hele boekje lezen dan is het mogelijk om het deel over de positie van vluchtelingenkinderen te downloaden op de site van http://www.uitgeverijpica.nl/downloads/164-ontwrichte-kinderen-in-het-onderwijs

 

Marjo Andringa.